Historia - Fundacja Rozwoju Czerwińska nad Wisłą

Idź do spisu treści

Menu główne:

Historia Czerwińska nad Wisłą

Czerwińsk nad Wisłą to miejscowość położona w Kotlinie Warszawskiej, w powiecie płońskim na prawym brzegu Wisły. Miejscowość jest siedzibą gminy Czerwińsk nad Wisłą. Czerwińsk nad Wisłą to niegdyś miasto, a ściślej dwa miasta (starsze biskupie ku wschodowi z końca XIV wieku i młodsze na zachodzie, klasztorne z XVI wieku), ma starą zarówno na mazowieckie jak i na polskie warunki metrykę. Nazwa ta miała wystąpić po raz pierwszy w falsyfikacie mogileńskim-rzekomo z 1065 roku. Jedną z największych i najwspanialszych świątyń romańskich w Polsce postawiono w Czerwińsku nad Wisłą. We wnętrzu zachował się najokazalszy romański portal w Polsce oraz XIII wieczne freski. Po raz pierwszy samą miejscowość i klasztor Najświętszej Marii Panny w Czerwińsku wymienia bulla protekcyjna papieża Hadriana IV z 1155 r., wystawiona na prośbę tutejszego przeora Gwidona, w której Papiestwo przyjmuje pod opiekę Stolicy Apostolskiej klasztor i jego dobra. Założenie klasztoru miało miejsce w drugiej ćwierci XII wieku, klasztor powstał około 1150 roku. Obok klasztoru istniała osada targowa i przystań na Wiśle z komorą celną, z której klasztor otrzymał jako uposażenie dziesięciny i dziewięciny. Do Czerwińska głównie z racji istnienia tu opactwa, przybywali przedstawiciele władz duchownych i świeckich. Przebywali tu przedstawiciele duchowieństwa, książęta mazowieccy i królowie polscy. Władcą który trzykrotnie odwiedził Czerwińsk był król Władysław Jagiełło (1410, 1419 i 1422). W dniach 2-3 lipca 1410 roku to właśnie tu miała miejsce przeprawa wojsk przez Wisłę po pierwszym znanym w naszej historii, opisanym przez Jana Długosza moście pontonowym, zbudowanym w tym celu pod Kozienicami i spławionym Wisłą do Czerwińska. W drodze powrotnej po zwycięskiej bitwie w kościele czerwińskim, Jagiełło złożył misiurkę jako dziękczynne wotum. Jagiełło i Witold sejmowali jeszcze w Czerwińsku w latach 1422-1430 i z tego okresu pochodzą przywileje czerwińskie i przywrócony Statut Wiślicki Kazimierza Wielkiego. Król Kazimierz Jagiellończyk po bitwie z Krzyżakami podarował czerwińskiemu klasztorowi hermę św. Barbary, którą Krzyżacy w 1242 roku zabrali Świętopełkowi. Król Jan Kazimierz był najczęstszym gościem w Czerwińsku nad Wisłą. Ostatni raz po bitwie pod Beresteczkiem zdobyte tam chorągwie zawiesił, przy głównym ołtarzu. W drodze do Szwecji w roku 1593 przebywał w Czerwińsku Zygmunt III Waza, wprowadzając na stanowisko opata kardynała Andrzeja Batorego, bratanka króla Stefana. Kryzys gospodarczy Rzeczypospolitej zwieńczył "Potop", który nie oszczędził także Czerwińska nad Wisłą. Zniszczone i spustoszone miasto już nigdy nie wróciło do swej dawnej świetności. Nowością było pojawienie się Żydów, których nie tolerowano w kościelnym Czerwińsku. Po powstaniu styczniowym w 1867 roku powstał powiat płoński obejmujący gminę Czerwińsk. Niedługo potem w 1869 roku Czerwińskowi nad Wisłą odebrano prawa miejskie.

 
 


 
 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego